Wednesday, 26/02/2020 03:55

TÍNH CHẤT VIỆC LÀM Ở HOA KỲ ĐÃ THAY ĐỔI NHƯ THẾ NÀO VÀ TẠI SAO?

Bức tranh việc làm đã thay đổi đáng kể từ cuối thế kỷ XX - đầu thế kỷ XXI: tỷ lệ nghề nghiệp có lương trung bình đã bị thu hẹp lại, trong khi cácngành nghề đòi hỏi nghiệp vụ liên quan đến xã hội và phân tích đang có xu hướng tăng lên.

Sự đi lên của công nghệ, đặc biệt là tự động hóa, đã gây ra sự quan ngại cho Hoa Kỳ về thị trường lao động trong tương lai, trong đó có sự tăng lên nhanh chóng về vấn đề bất bình đẳng thu nhập.

Bức tranh việc làm đã thay đổi đáng kể qua hai thế kỷ qua: tỷ lệ nghề nghiệp có lương trung bình đã bị thu hẹp lại, trong khi các ngành nghề đòi hỏi các nghiệp vụ liên quan đến xã hội và phân tích tăng lên (theo Autor và Dorn 2013, Deming 2017). Điều đó đã được lý giải, nhưng cụ thể bao nhiêu nghề nghiệp hoặc chức danh đã thay đổi theo thời gian còn là một ẩn số. 

Và, thực sự công nghệ có thể khiến những thay đổi đó đi xa đến đâu? (...)

Kết quả của các nghiên cứu trên thế giới đều chỉ ra rằng nghề nghiệp đã và đang tăng về số lượng, thế nhưng việc định lượng mức độ thay đổi của chúng trong thời gian dài vẫn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân là do lượng dữ liệu hiện tại không phản ánh thực sự những thay đổi có hệ thống trong các nhiệm vụ của một nghề nghiệp bất kỳ.

May thay, theo World Economic Forum và VoxEU, một hệ thống dữ liệu mới đã được phát minh để đo lường các đầu việc, công nghệ và kỹ năng làm việc ở Mỹ của thế kỷ XX trong sáu thập kỷ. Trong đó, nội dung của khoảng 8,7 triệu tin tuyển dụng xuất hiện trên ba tờ báo lớn nhất là: Boston Globe , New York Times và The Wall Street Journal đã được mã hóa và cho ra nhiều phát hiện thú vị.

"Số lượng công việc thủ công giảm dần trong khi các công việc không thường xuyên hoặc cần kỹ năng phân tích lại tăng lên."

Các nhà nghiên cứu đã rút ra được rằng những công việc người lao động phải hoàn thành đã thay đổi hoàn toàn, đáng chú ý nhất là số lượng công việc thủ công giảm dần trong khi các công việc không thường xuyên hoặc cần kỹ năng phân tích lại tăng lên. (...) Bên cạnh đó, thống kê cũng chỉ ra vai trò quan trọng của công nghệ đối với sự chuyển đổi tạo ra công ăn việc làm mới theo thời gian.

Một bộ dữ liệu mới

Bộ dữ liệu này được xây dựng dựa trên khoảng 8,7 triệu tin tuyển dụng từ các tờ báo lớn thông qua việc mã hóa văn bản và sự hỗ trợ của các công cụ học máy tiên tiến. Nó đo lường những yếu tố liên quan đến công việc, bao gồm các nhiệm vụ, công nghệ và kỹ năng làm việc suốt từ năm 1940 đến 2000. Trong đó, chức danh công việc xuất hiện trong các bài đăng được phân loại theo mã nghề nghiệp dự trên các tiêu chuẩn nhất định, để dữ liệu này có thể liên kết với các nguồn dữ liệu phổ biến khác, ví dụ như bản điều tra dân số.

Do dựa trực tiếp trên các tin tuyển dụng hằng ngày, trong việc nghiên cứu về sự thay đổi ngành nghề, nó có nhiều lợi thế khác biệt hơn những bộ dữ liệu tiêu chuẩn trước đây. Đầu tiên, tin tuyển dụng sẽ xuất hiện theo lĩnh vực mà doanh nghiệp xác định dựa trên công việc và đặc điểm của ứng viên họ đang tìm kiếm. Sau đó, tin tuyển dụng được nghiên cứu ở tần suất cao hơn, ví dụ, một năm một lần hoặc ba tháng một lần. Tất nhiên, có những thách thức như tính đại diện  một phần và lựa chọn trong việc đăng quảng cáo so với các phương pháp tìm kiếm ứng viên khác luôn tồn tại. Do đó, các nhà khoa học đã thực hiện một số phép kiểm tra để đưa ra đủ bằng chứng chống lại những rủi ro này.

Bản chất các ngành nghề đã thay đổi nhiều hơn chúng ta nghĩ

Theo World Economic và VoxEU, những dữ liệu này gần đây được sử dụng để nghiên cứu những thay đổi dài hạn trong các ngành nghề. Chúng được đo bằng tần số xuất hiện của các cụm từ trên các tin tuyển dụng mặt báo.

Chúng tôi thấy rằng tần suất của các từ liên quan đến các nghề nghiệp phân tích, có sử dụng kỹ năng giao tiếp và không thường xuyên tăng lên, trong khi tần suất của các từ liên quan đến các tác vụ thủ công (đặc biệt là các tác vụ thủ công thông thường) đã giảm.

Ví dụ, Hình 1 cho thấy, trong thế kỷ 20, các nhà quản lý sẽ phải thiên về phân tích nhiều hơn và giao tiếp nhiều hơn, trong khi đó họ ít được yêu cầu về những kỹ năng thủ công và cần lặp đi lặp lại. Biên độ thay đổi này - trong chức danh của người quản lý - đã không được liệt kê, phân tích trong các nguồn dữ liệu tiêu chuẩn.

Phần lớn các thay đổi trong công việc người lao động phải thực hiện xảy ra từ bên trong bản chất chứ không phải giữa ngành nghề này với ngành nghề khác

Phát hiện này ngụ ý rằng những nghiên cứu trước đây vì bị giới hạn bởi dữ liệu có sẵn, đã quá nhấn mạnh sự chuyển đổi nghề nghiệp của thị trường lao động Hoa Kỳ. 

Công nghệ máy tính đã thay đổi công việc của người lao động như thế nào?

Trước những đổi thay mạnh mẽ của công ăn việc làm, một câu hỏi được đặt ra là: Sự đi lên của công nghệ đóng vai trò gì trong việc thay đổi tính chất công việc?

Trong một bài báo trước đó (Atalay et al. 2018), các nhà nghiên cứu đã chỉ ra ảnh hưởng của sự ra đời của nhiều thành tựu công nghệ thông tin đến lĩnh vực thông tin và truyền thông. Họ tiến hành ghi lại việc sử dụng các công nghệ cụ thể trong từng ngành nghề và theo từng năm - chi tiết đã không được ghi nhận trước đây. (...)

Hình 2 dưới đây minh họa đồ thị tần suất các yếu tố công nghệ khác nhau xuất hiện trong các bản tin tuyển dụng theo thời gian.

Đồng thời, kết quả nghiên cứu tác động của công nghệ mới đối với sự bất bình đẳng thông qua mô hình phân loại lao động cũng chỉ ra rằng những tác động này thực ra khá khiêm tốn đối với bất bình đẳng thu nhập ở Mỹ.

Phương pháp đo lường tính chất luôn thay đổi của công việc

Dữ liệu trên đây đã đưa ra một sự hiểu biết sâu sắc về những thay đổi có thể xảy ra trong thị trường lao động. Bên cạnh đó, nó được công khai và cho phép các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và các nhà báo nghiên cứu về vấn đề thay đổi tính chất việc làm có thể sử dụng rộng rãi (dữ liệu được truy cập tại https: //occupationdata.github .io).

Theo World Economic Forum và VoxEU, việc các phương pháp và nguồn đo lường cải tiến có thể tiết lộ các mô hình mới trong thị trường lao động đã được chứng minh. Và, đã đến lúc phải thừa nhận những chuyển đổi lớn trong thị trường lao động phần nào là do sự ra đời của các công nghệ máy tính ngày càng phát triển.

Theo World Economic Forum & VoxEU, 30.01.2020.

Người dịch: Diễm Phúc